Monthly Archives: Июль 2014

Պետության ինստիտուտի կերպափոխումը հետարդիականության անցման գործընթացում


Հոդվածում ու­սում­նա­սիր­ված է պե­տութ­յան ինս­տի­տու­տի ար­դի կեր­պա­փո­խում­նե­րը` պայ­մա­նա­վոր­ված հե­տար­դիա­կան տար­րա­միտ­ված և­ ա­նո­րո­շութ­յուն­նե­րով հղի ան­ցում­նե­րով: Վեր­ջին­ներս էլ, հե­ղի­նակ­նե­րի կար­ծի­քով տե­ղե­կատ­վա­հա­ղոր­դակ­ցա­կան ցան­ցե­րի գոր­ծառ­ման պայ­ման­նե­րում կան­խո­րո­շել են քա­ղա­քա­կան, սո­ցիա­լա­կան, տնտե­սա­կան և ռազ­մա­վա­րա­կան կա­ռա­վար­ման բա­ցա­ռի­կութ­յու­նը: Պայ­մա­նա­վո­րե­լով հետ­խորհր­դա­յին տա­րած­քում նոր ան­կա­խա­ցած պե­տութ­յուն­նե­րի (նաև ՀՀի) ձևա­վոր­ման, զար­գաց­ման և կեր­պա­փոխ­ման ա­ռանձ­նա­հատ­կութ­յուն­նե­րը՝ ու­սում­նա­սիր­ված է վեկ­տո­րա­յին և բազ­մա­վեկ­տո­րա­յին զար­գաց­ման մար­տահ­րա­վեր­նե­րի բազ­մա­կող­մա­նիութ­յու­նը: Հե­ղի­նակ­նե­րի կար­ծի­քով այս բազ­մա­շերտ ար­ժե­քա­բա­նութ­յան մեջ, ո­րը Պլա­տո­նից ձգվում է մինչև Հե­գել, Կանտ և մեր օ­րե­րը պե­տութ­յան ինս­տի­տու­տը ու­սում­նա­սի­րել են որ­պես հան­րա­յին շա­հի մարմ­նա­վո­րում և­ անվ­տան­գութ­յան երաշ­խա­վոր: Ա­ռա­ջարկ­ված է պե­տութ­յան ինս­տի­տու­տի կեր­պա­փո­խու­մը հե­տար­դիա­կա­նութ­յան անց­ման պայ­ման­նե­րում ու­սում­նա­սի­րել ար­դա­րութ­յուն, ա­զա­տութ­յուն և սահ­մա­նա­դրութ­յու­նից՝ սահ­մա­նադ­րա­կա­նութ­յուն անց­ման հաս­կա­ցութ­յուն­նե­րի գոր­ծառ­ման տի­րույթ­նե­րում:  

Պե­տութ­յան ծա­գու­մը մարդ­կութ­յան զար­գաց­ման օ­րի­նա­չափ գործ­ըն­թաց է: Դ. Կո­լան պե­տութ­յան ծագ­ման վե­րա­բեր­յալ գրում է. «­Պե­տութ­յու­նը (Etat) լա­տի­նա­կան ծա­գում ու­նե­ցող stare բա­ռից է` իր մեջ նե­րա­ռում է կա­յու­նութ­յան և հիմ­նա­կա­նութ­յան գա­ղա­փա­րը: «­Պե­տութ­յուն» հաս­կա­ցութ­յու­նը (հուն. Polis), ո­րը միա­ժա­մա­նակ նաև քա­ղաք է կամ (koinonia politike)՝ քա­ղա­քա­ցիա­կան և քա­ղա­քա­կան, հա­սա­րա­կա­կան, լա­տի­նա­կան՝ (Imperium) կայս­րութ­յուն, իշ­խա­նութ­յուն, իսկ տի­րո­ջն են­թա­կա (dominium), քա­ղաք՝ Civitas, Urbs, այս­տե­ղից էլ՝ հան­րա­յին գործ (res publica)»: Պ­լա­տո­նը պե­տութ­յունն ըն­կա­լում էր որ­պես ար­դա­րութ­յան կա­ռա­վա­րիչ [1, с. 282]: Читать далее

Реклама
Categories: Համատեղությամբ գրված հոդվածներ, Քաղաքագիտական հոդված | Метки: , , , , , , , , , , , , , , , | Оставьте комментарий

Քաղաքական շուկայի արդիականացումը որպես Հայաստանի Հանրապետության հանրային անվտանգության բաղկացուցիչ


Հոդվածում դի­տարկ­ված է քա­ղա­քա­կան շու­կա­յի ար­դիա­կա­նաց­ման հիմ­նախն­դի­րը, որ­պես շու­կա­յի հա­տուկ տե­սա­կի: Զար­գա­ցող երկր­նե­րում կա­ռա­վար­ման ո­րա­կի բարձ­րաց­ման և քա­ղա­քա­կան ճգնա­ժա­մե­րի հաղ­թա­հար­ման նկա­տա­ռում­նե­րով ա­ռա­ջարկ­վում է ժո­ղովր­դա­վա­րաց­նել ընտ­րա­կան հա­մա­կար­գը: Այդ նպա­տա­կով ի­րա­կա­նաց­վող ա­ռա­ջար­կի և պա­հան­ջար­կի հա­մա­կար­գա­յին վեր­լու­ծութ­յու­նը ՀՀ-ում կա­պա­հո­վի հան­րա­յին անվ­տան­գութ­յուն` նվա­զա­գույ­նի հասց­նե­լով դե­րա­կա­տար­նե­րի շի­թա­յին հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը իշ­խա­նութ­յան հա­մար մղվող պայ­քա­րում:

Հա­յաս­տա­նի Հան­րա­պե­տութ­յան հան­րա­յին անվ­տան­գութ­յան ապա­­հո­վու­մը բարդ, բազ­մա­շերտ  քա­ղա­քա­կան գոր­ծըն­թաց է: Որ­պես այդ­պի­սին` այն են­թադ­րում է ընտ­րութ­յուն­նե­րի կազ­մա­կերպ­ման և­ ի­րա­կա­նաց­ման դե­րա­կա­տար­նե­րի փոխ­ներ­գոր­ծութ­յուն­ներ, ո­րոնք ժո­ղովր­դա­վա­րաց­վող երկր­նե­րում դրսևոր­վում են նրանց կող­մից առա­ջարկ­վող ծրագ­րա­յին դրույթ­նե­րում ինք­նո­րոշ­վա­ծութ­յամբ, ինչ­պես նաև քա­ղա­քա­կան շու­կա­յում կեր­պա­փոխ­վող ար­ժե­քա­յին հա­մա­կար­գի ար­դիա­կա­նաց­ման գոր­ծըն­թա­ցով: Վեր­ջի­նիս ու­սում­նա­սի­րու­մը դար­ձել է հրա­մա­յա­կան, քա­նի որ անհ­րա­ժեշտ է պա­տաս­խա­նել հետև­յալ հար­ցին. քա­ղա­քա­կան շու­կա­յին ար­դիա­կա­նա­ցու­մը են­թադ­րում է միայն ժա­մա­նա­կա­կից քա­ղա­քա­կան տեխ­նո­լո­գիա­նե­րի ներդ­րում, թե՞ հան­րա­յին անվ­տան­գութ­յան ա­պա­հով­ման նպա­տա­կով քա­ղա­քա­կան գոր­ծու­նեութ­յան ար­մա­տա­կան կեր­պա­փո­խում: Ե­թե հետ­կո­մու­նիս­տա­կան «նոր ժո­ղովր­դա­վար­նե­րի» ա­ռա­ջին սե­րուն­դը հե­ղա­փո­խա­կա­նաց­ված ընտ­րա­զանգ­վա­ծին  ա­ռա­ջար­կում էր ան­ցում ա­զա­տա­կան–ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ար­ժեք­նե­րին, ա­պա քա­ղա­քա­կան զար­գաց­ման այս փու­լում մար­քե­թին­գա­յին հե­տա­զո­տութ­յուն­նե­րի օգ­նութ­յամբ բա­ցա­հայտ­վող քա­ղա­քա­կան ծա­ռա­յութ­յուն­նե­րի պա­հան­ջար­կը ծնում է ա­ռա­ջարկ` «ան­ցումհա­մախմ­բում» հա­րա­ցույ­ցի հաս­տատ­ման շրջա­նակ­նե­րում: Այն են­թադ­րում է այն­պի­սի քա­ղա­քա­կան ապ­րան­քի առք ու վա­ճառք, ո­րը բա­ցի գծա­յին ա­զա­տա­կա­նա­ցու­մից, կան­խում է քա­ղա­քա­կան զար­գաց­ման ճգնա­ժա­նե­րը՝ ել­նե­լով վեր­նա­խա­վիև­ ընտ­րա­զանգ­վա­ծի վար­քագ­ծում հան­րա­յին անվ­տան­գութ­յան սկզբունք­նե­րի բնա­կա­նոն ներդր­ման անհ­րա­ժեշ­տութ­յու­նից: Читать далее

Categories: Քաղաքագիտական հոդված | Метки: , , , , , , , , , , | Оставьте комментарий

Քաղաքական իշխանության լեգիտիմությունը` ՀՀ ժողովրդավարական համախմբման գործոն


Ար­դի դա­րաշր­ջա­նում ար­մա­տա­պես փո­խվել են առ­կա մար­տա­հրա­վեր­նե­րին պա­տաս­խա­նե­լու հնա­րա­վո­րութ­յուն­նե­րի մասին ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան անց­ման և հա­մախմբ­ման գոր­ծըն­թա­ցում գտնվող հա­սա­րա­կութ­յուն­նե­րի պատ­կե­րա­ցում­նե­րը: Վեր­ջին­ներն ի­րենց ազ­գա­յին անվ­տան­գութ­յան ա­պա­հով­ման նկա­տա­ռում­նե­րով բախ­վել են սո­ցիա­լա­կան այ­լընտ­րան­քա­յին նոր զար­գա­ցում­նե­րի և­ ա­պա­գա­յի հե­ռան­կար­նե­րի լե­գի­տի­մաց­ման հետ: Այս գոր­ծըն­թաց­նե­րի հիմ­նա­վոր­մամբ անհ­րա­ժեշտ է լե­գի­տի­մութ­յան հիմ­նախն­դի­րը դի­տար­կել որ­պես հո­րի­զո­նա­կան և ­ուղ­ղա­հա­յաց մա­կար­դակ­նե­րում դրսևոր­վող քաղաքական դե­րա­կա­տար­նե­րի հա­մա­գոր­ծակ­ցութ­յուն` հիմն­ված ինչ­պես հա­վա­տի, կամ­քի և ­ա­ջակ­ցութ­յան, այն­պես էլ ազ­գա­յին ո­գու ար­դիա­կա­նաց­ման վրա:

Քա­ղա­քա­կան փո­խա­կեր­պում­նե­րի հա­մա­տեքս­տում հայ հա­սա­րա­կութ­յունն ար­դի մար­տահ­րա­վեր­նե­րին նպատակամետ պա­տաս­խա­նե­լու ակն­կա­լի­քով խնդիր ու­նի նոր գի­տե­լիք­նե­րով հարս­տաց­նել հան­րա­յին և քա­ղա­քա­կան կա­ռա­վար­ման գործըն­թա­ցը` բարձ­րաց­նե­լով իշ­խա­նու­թյան ի­րա­կա­նաց­ման մշա­կույ­թի լե­գի­տի­մութ­յու­նը: Լե­գի­տի­մա­ցու­մը որ­պես գործըն­թաց ըն­դու­նե­լը հայ հա­սա­րա­կութ­յա­նը հնա­րա­վո­րութ­յուն կտա նոր­մա­վո­րել իշ­խա­նա­կան հա­րա­բե­րութ­յուն­նե­րը և´ սահ­մա­նադ­րա­ի­րա­վա­կան, և´ բա­րո­յա­հո­գե­բա­նա­կան կար­գի մեջ: Քա­ղա­քա­կան ար­դիա­կա­նաց­ման տար­բեր փու­լե­րում (ժո­ղովր­դա­վա­րա­կան ան­ցում, սե­փա­կա­նաշ­նոր­հում, ա­զա­տա­կա­նա­ցում, օ­րենսդ­րա­կան բա­րե­փո­խում­ներ, հա­մախմ­բում) հայ հա­սա­րա­կու­թյու­նում քա­ղա­քա­կան լե­գի­տի­մութ­յան հիմ­նախն­դի­րը քննարկ­ման ա­ռար­կա է դար­ձել ՀՀ, ինչ­պես նախագա­հա­կան, այն­պես էլ խորհր­դա­րա­նա­կան և տե­ղա­կան ինք­նա­կա­ռա­վար­ման ընտ­րութ­յուն­նե­րով պայ­մա­նա­վոր­ված: Читать далее

Categories: Քաղաքագիտական հոդված | Метки: , , , , , , , , , , | Оставьте комментарий

Армянский мир в свете новых вызовов геокоммуникационных контуров


Сегодня Республика Армения стоит перед глобальными вызо­вами перманентных и разномасштабных кризисов социально-экономической и информационно-политической трансформаций. Для достойного от­вета на подобные вызовы она установила для себя первичную и скорейшую цель консолидации Армянского универсума под знаменем конструации Армянского мира. При этом признаки консолидации предусматривают динамику не только в морально-идеологической, но и в функционально-прагматической плоскостях, перспективно настроен­ных к новым реалиям обустройства армянского этнополитического мира. Но вместе с динамично развивающейся траекторией «РА-НКР-Диаспора», сегодня наблюдаются новые вызовы геокоммуника­цион­ных контуров глобальных и глолокальных позиций полити­чес­кого курса, отчасти препятствующие симметричному продви­же­нию модернизацион­ных процессов. Это осо­бен­но усиливается на фоне межстрановых и межнациональных конф­ликтов, истори­чески препятствующих естественному процессу всесто­роннего развития. В резуль­тате возникает острая необходимость в пе­реосмыслении и в перезагрузке собственных возможностей решения общенациональных и общегосударственных проблем. Перечнем ука­зан­ных проблем обусловлена цель работы и задачи ее достижения. В частности, в работе рассмотрена и оценена общая картина совре­мен­ного развития траектории «РА-НКР-Диаспора» в контексте региональных и мировых геокоммуни­кационных контуров, выявлены основные причины и детерми­нанты конструации «Армянского мира» как особой этнополити­ческой системы универсиализации армянс­кого социума, а также обуслов­лены критерии достижения универ­сиаль­ности Армянского мира. Читать далее

Categories: Ռուսերեն հոդվածներ, Քաղաքագիտական հոդված | Метки: | Оставьте комментарий

Создайте бесплатный сайт или блог на WordPress.com.